Σκιές στο νέο Ψηφιακό Φροντιστήριο: Κατηγορίες για ευνοιοκρατία και φωτογραφικές ρυθμίσεις...η οικονομική έννοια της "ασύμετρης πληροφόρησης" στην υπηρεσία του ΥΠΑΙΘΑ

....μια επανάληψη της αδικίας σε βάρος των #Ασεπιτες2008, με διαφορετικούς αυτη τη φορά πρωταγωνιστές-θύματα

Πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις στην Ελλάδα έχουν εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια και την ακεραιότητα της διαδικασίας πρόσληψης για το νέο πρόγραμμα Ψηφιακού Φροντιστηρίου, που ξεκίνησε από το Υπουργείο Παιδείας. Το πρόγραμμα αυτό, που στοχεύει στην εξ αποστάσεως στήριξη των μαθητών, αρχικά απαιτούσε από τους εκπαιδευτικούς τουλάχιστον πέντε χρόνια προϋπηρεσίας στη δημόσια εκπαίδευση, αποκλείοντας την εμπειρία από τα φροντιστήρια. Ωστόσο, μόλις πριν από λίγες μέρες, το Υπουργείο προχώρησε σε μια νομοθετική ρύθμιση που επιτρέπει την προσμέτρηση της προϋπηρεσίας σε φροντιστήρια.

Η απόφαση αυτή, η οποία ήρθε μόλις τρεις ημέρες πριν από την επίσημη ανακοίνωση (Κυριακή βράδυ)των επιλεγμένων υποψηφίων , έχει

προκαλέσει αντιδράσεις και κατηγορίες για έλλειψη διαφάνειας. Το γεγονός ότι η προθεσμία υποβολής αιτήσεων είχε λήξει στα μέσα Αυγούστου —πάνω από ένα μήνα πριν τη νομοθετική αλλαγή— και παρόλα αυτά, ορισμένοι υποψήφιοι φαίνεται να είχαν ήδη συμπεριλάβει προϋπηρεσία από φροντιστήρια στις αιτήσεις τους, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα. Πώς γνώριζαν για τη ρύθμιση που δεν είχε ακόμα ψηφιστεί;

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο περίπλοκη από τις διαφορές στους πίνακες αναπληρωτών. Ενώ επιλέχθηκαν υποψήφιοι που βρίσκονται σε πολύ χαμηλές θέσεις στους πίνακες (όπως στη θέση 27.000), εμφανίζουν να έχουν πενταετή προϋπηρεσία, όταν άλλοι που βρίσκονται σε υψηλότερες θέσεις έχουν λιγότερη εμπειρία.

Ένα ακόμη σοβαρό ζήτημα στο πλαίσιο αυτό αφορά τα ίδια τα κριτήρια αξιολόγησης των υποψηφίων για το Ψηφιακό Φροντιστήριο, τα οποία ήταν κυρίως ποιοτικά και μη μετρήσιμα, κάτι που αυξάνει περαιτέρω την αδιαφάνεια. Η εικόνα που δημοσιεύτηκε αποδεικνύει ότι η μοριοδότηση βασιζόταν κυρίως σε δεξιότητες και χαρακτηριστικά όπως «προσωπικότητα» και «επικοινωνιακές δεξιότητες» (με 10 και 15 μόρια αντίστοιχα). Αυτά τα κριτήρια αφήνουν περιθώρια για υποκειμενικές εκτιμήσεις και δεν εξασφαλίζουν την ίση αντιμετώπιση των υποψηφίων.

Αυτές οι αμφιλεγόμενες πρακτικές δεν είναι πρωτόγνωρες. Από το 2009 έως το 2019, αντίστοιχες πολιτικές εφαρμοζόταν σε βάρος των εκπαιδευτικών #Ασεπιτες2008. Παρά το γεγονός ότι πολλοί εξ ημών είχαμε πετύχει υψηλότερες βαθμολογίες στον διαγωνισμό ΑΣΕΠ του 2008 από συναδέλφους μας (επίσης επιτυχόντες του ίδιου γραπτού διαγωνισμού) που τελικά διορίστηκαν το 2019 με νομοθετική ρύθμιση, δεν διοριστήκαμε ποτέ. Ενώ ο νομοθέτης όριζε ότι οι προσλήψεις αναπληρωτών και οι διορισμοί μόνιμων εκπαιδευτικών (μέχρι να αλλάξει το σύστημα διορισμών και προσλήψεων, το 2020) θα γίνονταν αποκλειστικά από τους πίνακες επιτυχόντων του τελευταίου γραπτού διαγωνισμού ΑΣΕΠ, του 2008, το Υπουργείο Παιδείας, ωστόσο, κάθε χρόνο με διατάξεις και υποδιατάξεις, προχωρούσε σε προσλήψεις αναπληρωτών και διορισμούς μόνιμων εκπαιδευτικών με βάση μόνο την προϋπηρεσία, παρακάμπτοντας όσους είχαμε επιτύχει. Οι διατάξεις αυτές κρίθηκαν αντισυνταγματικές από το Συμβούλιο της Επικρατείας, χωρίς όμως να δοθεί λύση υπέρ των αδικημένων #Ασεπιτες2008.

Η πρακτική αυτή, που ευνοεί άτομα με προϋπηρεσία έναντι εκείνων με επιτυχίες σε επίσημους διαγωνισμούς, ενισχύει την αίσθηση ότι το Υπουργείο Παιδείας "τακτοποιεί" συγκεκριμένες ομάδες, εις βάρος άλλων που πληρούν τα τυπικά κριτήρια επιτυχίας. Αυτές οι πρακτικές θυμίζουν την οικονομική θεωρία της "ασύμμετρης πληροφόρησης", όπου ένα μέρος κατέχει πληροφορίες ή πλεονεκτήματα που δεν είναι προσβάσιμα από άλλους, δημιουργώντας αθέμιτο ανταγωνισμό και ενισχύοντας την αίσθηση ευνοιοκρατίας (συνέβη με τους #Ασεπιτες2008 το 2019, επαναλαμβάνεται και τώρα με το Ψηφιακό Φροντιστήριο). Στην ελληνική κοινωνία, τέτοιες περιπτώσεις χαρακτηρίζονται ως "φωτογραφικές ρυθμίσεις", καθώς οι κανόνες φαίνεται να διαμορφώνονται ώστε να εξυπηρετούν συγκεκριμένες ομάδες ή πρόσωπα, υπονομεύοντας την αξιοπιστία των διαδικασιών και την ίση μεταχείριση.

Αυτές οι πολιτικές εντείνουν την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τη δημόσια διοίκηση και απογοητεύουν χιλιάδες εκπαιδευτικούς που βλέπουν τις προσπάθειές τους να μην αναγνωρίζονται, παρά το ότι πληρούν όλα τα κριτήρια των αρχικών προκηρύξεων.

...ενδεχομένως τώρα, πολλοί συνάδελφοι των #Ασεπιτες2008, να αντιληφθούν πώς είναι να είσαι αδικημένος και αντί να εχεις την υποστήριξη των συναδέλφων σου...να γίνεσαι ο αποδιοπομπαιός τράγος των κακώς κειμένων του ΥΠΑΙΘΑ...